Tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác đều là những hành vi phạm pháp luật và gây nguy hiểm cho xã hội. Tuy nhiên, tính nguy hiểm của tội phạm cao hơn so với những hành vi vi phạm pháp luật khác. Mời Quý bạn đọc tham khảo qua bài viết sau đây để hiểu rõ hơn Sự khác nhau giữa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác ?
1. Dấu hiệu pháp lý của tội phạm
Khoản 1 Điều 8 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Bộ luật Hình sự) quy định: “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự”.
2. Sự khác nhau giữa tội phạm với các vi phạm pháp luật khác
Từ khái niệm về tội phạm tại Điều 8 Bộ Luật Hình sự có thể thấy một hành vi là tội phạm khi đủ các dấu hiệu:
Một là, hành vi nguy hiểm cho xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ;
Hai là, hành vi có lỗi (tính có lỗi);
Ba là, hành vi trái pháp luật hình sự (tính trái pháp luật hình sự);
Bốn là, hành vi phải chịu phạt (tính phải chịu phạt).
Tội phạm khác với các vi phạm pháp luật khác ở tính “nguy hiểm đáng kể” cho xã hội của hành vi, những hành vi vi phạm pháp luật nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm (Khoản 2 Điều 8 Bộ luật Hình sự). Ranh giới này trong nhiều trường hợp được chỉ ra cụ thể trong pháp luật hình sự, khi chưa cụ thể cần phải giải thích khi áp dụng pháp luật hình sự.
Tội phạm là những hành vi vi phạm pháp luật do Bộ luật Hình sự điều chỉnh còn vi phạm pháp luật khác là những hành vi vi phạm pháp luật được điều chỉnh trong các văn bản pháp luật của các ngành luật khác.
Về mặt hậu quả pháp lý, tội phạm sẽ bị xử lý bằng hình phạt và để lại án tích còn các hàn vi vi phạm pháp luật khác sẽ bị xử lý bằng các biện pháp khác ít nghiêm trọng hơn và không để lại án tích.
3. Phân biệt tội phạm với các trường hợp không phải là tội phạm và không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Phòng vệ chính đáng (Điều 22 Bộ luật Hình sự): là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.
Tình thế cấp thiết (Điều 23 Bộ luật Hình sự): là tình thế của người vì muốn tránh gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Cả hai trường hợp: phòng vệ chính đáng và tính thế cấp thiết đều không phải là tội phạm. Phòng vệ chính đáng và tình thế cấp thiết là hành vi vì bảo vệ hoặc tránh gây thiệt hại đến quyền, lợi ích chính đáng của mình, người khác hoặc lợi íchcủa Nhà nước, của cơ quan, tổ chức. Do đó, cảhai trường hợp này đều được loại trừ tính nguy hiểm cho xã hội.
Nhà áp dụng pháp luật trước hết căn cứ vào đặc điểm có được quy định trong luật hình sự hay không; đã được giải thích cụ thể hay chưa; nếu chưa được quy định hoặc giải thích cụ thể thì nhà áp dụng pháp luật phải tự xác định hành vi có nguy hiểm đáng kể hay không và phải căn cứ vào các tình tiết sau: Tính chất và mức độ thiệt hại; tính chất của phương pháp, thủ đoạn, công cụ, phương tiện phạm tội; tính chất của động cơ, mức độ lỗi; nhân thân của người có hành vi phạm tội…
Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến các quy định của luật hình sự về tội phạm, hình phạt liên hệ chúng tôi để được luật sư tư vấn luật hình sự trực tuyến qua tổng đài điện thoại. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi vướng mắc của Bạn.
Mọi thông tin chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ với Luật Tiên Phong chúng tôi theo:
Hotline: 0913.339.179
Email: info.tienphonglaw@gmail.com
Website: https://lpc-law.vn/
Trân Trọng !